Blogs

Hoe kunnen regionale overheden leiders zijn in de transitie naar circulair?

De transitie naar een circulaire economie is op alle niveaus van de samenleving ingezet. Met het opstellen van de transitieagenda’s[1] (maakindustrie, bouw, bio-based en voedsel, kunststof & consumptiegoederen) zijn vijf ketens aangewezen waarin er grote stappen gezet gaan worden in het circulair maken van (productie)processen. Hoewel deze agenda’s zijn opgesteld naar aanleiding van het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050, ligt er regionaal een grote opgave. 

In de transitie naar een nieuwe economie waarin producten worden gemaakt van gebruikte en hernieuwbare grondstoffen moeten enorm veel innovaties plaatsvinden: er moeten nieuwe toepassingen van reststromen worden ontwikkeld, nieuwe retoursystemen, nieuwe gebruiks- en business modellen en nieuwe vormen van financiering. Omdat het sluiten van kringlopen veelal op regionaal niveau plaatsvindt, kan een provincie en een gemeente een grote rol spelen in het aanjagen van deze veranderingen. Alle provincies ontwikkelen inmiddels beleid m.b.t. de transitie en ook in gemeenten is men hard aan het werk om met de bedrijven, de kennisinstellingen en de bewoners de eerste stappen te zetten richting de nieuwe economie. Dr2 New Economy is betrokken bij deze processen. Wij hebben daardoor veel kennis opgebouwd over hoe provincies en gemeenten leiders kunnen worden in deze transitie en een innovatief klimaat kunnen creëren in de regio.

Minister Eric Wiebes ziet circulaire economie als onderdeel van de klimaatopgave en gaf 4 tips voor het bespoedigen van de transitie[2]:

  •    Koop anders in
  •    Investeer in doorbraaktechnologie
  •    Zorg dat afval ook echt mag hergebruikt worden
  •    Geef incentives voor duurzaamheid

Wat hieruit naar voren komt is de voorbeeldrol die een regionaal bestuur inneemt. Door zelf circulair in te kopen wordt een duidelijk beeld afgegeven aan de regio en wordt er tevens een incentive gegeven aan de industrie. Vaak hebben innovatieve bedrijven een launching customer nodig en hierin ligt een mooie rol voor de regionale overheid die nauw betrokken kan zijn bij deze innovaties. Dit heeft een stimulerende werking op de regio en zorgt ook dat andere ondernemers het belang van innovatie voor hun eigen processen gaan inzien. Daarnaast is het van belang dat een provincie of gemeente als verbinder optreedt. Vaak willen bedrijven maar al te graag innoveren, maar weten ze elkaar nog te weinig te vinden. Wanneer de provincie of gemeente als een verbindende rol inneemt kunnen er makkelijker nieuwe verbanden worden gelegd die uitgewerkt kunnen worden tot innovatieve samenwerkingen.

Gemeenten en provincies kunnen een leiderschapsrol pakken door perspectief te bieden en richting te geven aan de ontwikkelingen. Kees van Kaam (2015) benadrukt hierin het belang van lef en geduld en hij benoemt dat duurzaam leiderschap bouwt aan vertrouwen, holistisch denkt en waarde creëert voor alle betrokkenen.

Voor Dr2 New Economy ligt de focus op verbinden. Wij hebben mensen in het veld die bedrijven aan kennis koppelen, wij ondersteunen bij het smeden van productieketens en het opschalen van gemeentelijke activiteiten, wij betrekken burgers en onderwijsinstellingen en verstevigen de relatie met het Haagse- en Brusselse beleid. De vervolgstap is dan het zodanig te stimuleren en faciliteren dat de markt zélf in beweging komt. Een circulair inkoopbeleid van provincie en gemeente speelt daarbij een belangrijke rol.

Kenmerkend aan de rol van de regionale overheden is de potentie om de handelingsenergie die in de regio aanwezig is aan te spreken. Van Kaam (2015) verwoordt het als volgt: “Met bezieling, denken en doen. Dat vraagt om handelen en verbeelden, vertrouwen, geloven en volharden, aftasten, waarderen en onderzoeken om daadwerkelijk transformaties door ontspannen plannen te realiseren.” Wij helpen overheden deze houding aan te nemen en hierdoor kunnen zij een innovatief klimaat creëren dat nodig is om samen de transitie vorm te geven. Zo komt met iedere stap de circulaire economie dichterbij! Ook benieuwd wat Dr2 New Economy voor uw regio kan betekenen? Bezoek onze pagina Diensten.

Meer lezen over de rol van een overheid in de transitie? Lees onze blog ‘Overheid van facilitator naar partner‘.

 

[1] https://www.circulaireeconomienederland.nl/transitieagendas/default.aspx

[2] https://www.vno-ncw.nl/forum/zo-zet-je-de-circulaire-economie-de-turbostand